Planujesz kupić jacht motorowy albo wynająć łódkę podczas urlopu? Wiele osób wstrzymuje się z decyzją, obawiając się, czy mogą prowadzić jacht bez patentu na łódź motorową, podczas gdy inni przekonują, że właśnie taka forma aktywności jest coraz bardziej popularna. Jaka jest więc prawda? Co stanowią przepisy w Polsce i Europie? Sprawdź, kiedy potrzebujesz patentu na łódź motorową.
Rację mają i jedni, i drudzy. Ci ostrożniejsi, odkładający decyzję o samodzielnym pływaniu przed zapisaniem się na kurs, słusznie zwracają uwagę na konieczność posiadania przede wszystkim wiedzy i umiejętności. Odważniejsi, stawiający na prowadzenie łodzi bez patentu na łódź motorową, także jednak nie mijają się z prawdą – można to robić całkowicie zgodnie z prawem, ale po spełnieniu określonych warunków.
Legalnie bez patentu – kiedy patent na łódź motorową nie jest potrzebny?
Przepisy motorowodne w Polsce rzeczywiście zezwalają na prowadzenie bez żadnych uprawnień jachtu motorowego, ale tylko takiego o mocy silnika do 10 kW (13 KM). Dozwolone jest także korzystanie z mocniejszych jednostek o mocy do 75 kW (102 KM) i długości do 13 metrów, ale z konstrukcyjnym ograniczeniem prędkości do 15 km/h (8 węzłów). Jeśli ograniczenie prędkości wynika np. z blokady elektronicznej, powinno być trwałe i niemożliwe do wyłączenia np. z poziomu komputera pokładowego jachtu. W praktyce spacerowa prędkość 15 km/h w zupełności wystarcza, żeby miło spędzić czas na wodzie, dlatego np. Mazury od kilku lat przeżywają prawdziwe zatrzęsienie małych motorówek z napisem “czarter bez patentu”, które chętnie wynajmują osoby nie posiadające patentu na łódź motorową.
Prawdą jest jednak też, że to właśnie użytkownicy tych jednostek postrzegani są często przez wodniaków jako stwarzający największe zagrożenie. Podczas odbioru łodzi dostępnej bez patentu armator ma obowiązek przeszkolić najemcę z zakresu obsługi jednostki oraz bezpieczeństwa na wodzie i wydać odpowiednie zaświadczenie według wzoru dostarczonego przez Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej, ale niektóre firmy czarterowe lekceważą ten obowiązek – należy zwracać na to szczególną uwagę. Nawet kurs na patent nie gwarantuje nabycia wszelkich umiejętności i znajomości przepisów, ale za to brak jakiegokolwiek szkolenia niemal zawsze gwarantuje brak wiedzy potrzebnej do bezpiecznego poruszania się po szlakach wodnych. Warto wziąć to pod uwagę szczególnie planując zakup własnej motorówki i regularne pływanie.
Warto rozważyć więc odbycie kursu w sprawdzonym ośrodku, dzięki czemu zyskamy nie tylko wiedzę, ale i poczucie bezpieczeństwa na wodzie. Rekomendujemy sprawdzone kursy w Ośrodku Szkoleń Motorowodnych – NEWPORT.PL.
Jaki patent jest potrzebny do prowadzenia łodzi motorowej w Polsce?
Najbardziej podstawowym i powszechnym dokumentem nadającym uprawnienia jest patent sternika motorowodnego. Pozwala on na pływanie wszystkimi jachtami motorowymi bez ograniczeń mocy silnika po wodach śródlądowych oraz jachtami motorowymi o długości kadłuba do 12 m po morskich wodach wewnętrznych i pozostałych wodach morskich w strefie do 2 mil morskich od brzegu w porze dziennej.
Dla większości użytkowników będzie to w zupełności wystarczające i… kuszące, bo zdobycie tego dokumentu wbrew pozorom nie jest wcale skomplikowane. W rzeczywistości cały kurs na patent motorowodny wraz z egzaminem teoretycznym (trzeba odpowiedzieć poprawnie na 65 z 75 pytań) i praktycznym (trzeba wykonać poprawnie kilka prostych manewrów) trwa – w zależności od oferty szkoły – od czterech godzin do dwóch dni.
Po jednym weekendzie praktyki i poznawania przepisów można mieć dokument rozwiązujący wszystkie formalne problemy, o ile nie wybieramy się na pełne morze lub nie planujemy kupna naprawdę dużego jachtu. Jeśli chcemy zaszczepić to hobby u swoich dzieci, to warto wiedzieć że patent sternika motorowodnego można zrobić już od wieku 14 lat.
Jeśli chcemy prowadzić większe jednostki lub wyruszyć na pełne może, wymagania rosną. Zdobycie patentu motorowodnego sternika morskiego, uprawniającego do pływania na wszystkich akwenach jachtami o długości kadłuba do 18 m, wymaga bowiem odbycia jeszcze przed rozpoczęciem kursu co najmniej dwóch rejsów po wodach morskich w łącznym czasie co najmniej 200 godzin żeglugi. Trudniejszy jest także egzamin teoretyczny, obejmujący przepisy morskie.
Dodatkowo przepisy międzynarodowe i krajowe nakazują, aby każdy jacht morski był wyposażony w radio morskie VHF, a jeśli na statku znajduje się włączone radio VHF, przynajmniej jedna osoba na pokładzie musi posiadać licencję operatora tego radia. Nie musi to być kapitan, ale w praktyce firmy czarterowe wymagają tego właśnie od skippera (sternika).
W najpopularniejszych krajach (np. w Chorwacji, Grecji czy we Włoszech) podczas przejmowania jachtu w bazie armatora musisz okazać zarówno patent sternika morskiego, jak i licencję radiową. Bez dokumentu radiowego jacht prawdopodobnie nie zostanie Ci wydany. Najbardziej podstawowym, powszechnym i w zupełności wystarczającym dokumentem dla sternika morskiego jest certyfikat SRC (ang. Short Range Certificate, czyli Świadectwo Operatora Łączności Bliskiego Zasięgu). W Polsce egzaminy państwowe organizuje i certyfikaty wydaje Urząd Komunikacji Elektronicznej (UKE).
Patent potrzebny do prowadzenia łodzi motorowej w Europie
Dobra informacja jest taka, że w większości krajów europejskich polskie uprawnienia są honorowane. Zawsze warto jednak sprawdzić lokalne przepisy oraz rynkowe reguły regulujące kiedy niezbędny jest patent na łódź motorową. W niektórych państwach możemy się bowiem zdziwić, kiedy pomimo braku bezpośrednich wymagań prawnych ubezpieczyciel może nie chcieć sprzedać polisy na jacht, a armator wyczarterować jednostki osobie nieposiadającej uprawnień.
Czarterując jacht warto też sprawdzić zakres jego ubezpieczenia Odpowiedzialności Cywilnej, Jacht Casco oraz NNW, które koniecznie powinno być zawarte w wersji czarterowej, obejmować całą załogę i wody, po których chcemy pływać. Dodatkowo zwracajmy uwagę na dokumenty związane ze sprawnością techniczną wynajmowanego jachtu, które mogą się różnić w zależności od kraju czarteru, a ich ewentualny brak może stanowić problem w razie kontroli policji wodnej.
Patent sternika motorowodnego w Chorwacji – czy warto?
Do żadnego innego kraju polscy wodniacy nie jeżdżą rodzinnie równie często co do Chorwacji. Chorwacja oczywiście honoruje polski patent. Ale ci, którzy go nie mają, bardzo chętnie korzystają z tego, że zdobycie lokalnych uprawnień jest wręcz banalne. Licencja Voditelj Brodice to w teorii szybki egzamin w Kapitanacie Portu. W praktyce – formalność. Oczywiście związana z opłatą.
Pomijając aspekty merytoryczne i samą naukę, chorwacki patent na łódź motorową jest jakimś rozwiązaniem ad hoc, na potrzeby danego urlopu. Długofalowo jednak nie rozwiązuje problemu, ponieważ… poza Chorwacją właściwie nigdzie nie jest honorowany i należy o tym bezwzględnie pamiętać.
Jeśli więc planujemy regularne pływanie lub po prostu szykujemy się do kupna motorówki, patent potrzebny do prowadzenia łodzi motorowej w Polsce staje się po prostu przepustką do wygodniejszego i bezpieczniejszego wypoczynku na wodzie.
FAQ: patent na łódź motorową
Czy można prowadzić motorówkę bez patentu?
Tak, jeśli moc silnika nie przekracza 10 kW (13 KM). Patent na łódź motorową nie będzie również niezbędny w przypadku łodzi o długości do 13 m z konstrukcyjnym ograniczeniem prędkości do 15 km/h.
Jakie uprawnienia daje patent sternika motorowodnego?
Pozwala na pływanie wszystkimi jachtami motorowymi bez ograniczenia mocy silnika po wodach śródlądowych (bez ograniczenia długości jednostki) oraz po morskich wodach wewnętrznych i pozostałych wodach morskich do 2 mil morskich od brzegu – jachtami o długości kadłuba do 12 m, wyłącznie w porze dziennej.
Kiedy potrzebuję patentu morskiego sternika motorowodnego?
Jeśli planujesz pływanie na otwartym morzu lub jachtem o długości powyżej 12 m. Warunkiem przystąpienia do kursu jest wcześniejsze odbycie co najmniej dwóch rejsów morskich o łącznym czasie minimum 200 godzin żeglugi.
Czy polski patent na łódź motorową działa za granicą?
W większości krajów europejskich tak – polskie uprawnienia są honorowane. Zawsze jednak warto sprawdzić lokalne przepisy, ponieważ niektórzy ubezpieczyciele lub armatorzy mogą wymagać dodatkowych dokumentów, np. certyfikatu radiowego SRC.
Mam patent chorwacki, czy wystarczy do pływania w Europie?
Nie. Licencja Voditelj Brodice jest uznawana praktycznie wyłącznie na terenie Chorwacji i nie zastępuje polskiego patentu sternika motorowodnego przy pływaniu w innych krajach.